Kruispas in Spijkerbroek 28

Twee maanden geleden vroeg dj Joop mij of ik gezien had welke workshops Bettie (van de kersjestangodansschool, La Escuela) voor december geregeld had. ‘Nee’ zei ik een beetje verbaasd, want we hadden het over tangomuziek, over Esteban Morgado om precies te zijn. En wat had Esteban Morgado nou te maken met de dansworkshops van Bettie in december? ‘Ze haalt een muzikant naar Groningen’ zei dj Joop, ‘een muzikant die nog helemaal niet zo lang tango danst. Je moet maar eens op zijn website kijken, volgens mij is het echt een hele bijzondere man’. Ik knikte, nam alles voor kennisgeving aan en nam mij voor om ooit eens te gaan kijken. Want als dj Joop iets bijzonder vond, dan was het in elk geval de moeite van het bekijken waard. Hij heeft mij ondertussen al op zulke mooie muziek geattendeerd dat ik deze tip ook maar serieus moest nemen.

Ergens in november kwam ik dan eindelijk op het idee om eens te gaan kijken. De muzikant blijkt Yerpun Castro te heten. Ik ben er niet achter gekomen wat voor muzikant hij is of was. Het lijkt mij geen gitarist of een bespeler van iets bandeonachtigs en zeker ook geen pianist. Misschien een bassist of dj. Maar ondertussen vind ik dat al helemaal niet belangrijk meer. Want op die site van Yerpun Castro staat een filmpje. Nou ja, er staan meerdere filmpjes op de site die ik heel uiteindelijk ook wel heb gezien, maar de eerste tijd ben ik blijven hangen in dat eerste filmpje. En wel in de eerste dertig seconden van dat filmpje. Want in die dertig seconden krijg ik tango te zien zoals tango wel eens bedoeld kon zijn, en zoals ik die nog nooit heb gezien.

Nou ben ik niet zo dol op tangofilmpjes. Voor mij is tango in de eerste plaats iets dat je moet doen. Je moet het ervaren, en dan is het mij om het even hoe dat er uitziet; hoe het eruit ziet komt bij mij nog niet eens op de allerlaatste plaats. Bovendien dansen al die leerlingen van Bettie full-embraze, en daar zie je al helemaal niets aan de buitenkant. Ik kan mij nog een demo herinneren van Bettie en die Argentijn die ik live gezien heb, waarbij ik het hele nummer heb staan wachten tot er 'iets' zou gaan gebeuren. Maar er gebeurde niets, behalve dan dat er ontzettend mooi en harmonieus gedanst werd. Filmpjes waarin full-embraze tango wordt gedanst hoef ik dus niet te zien want er is tóch niks te zien.

Het filmpje op de site van Yerpun Castro begint met een vrouw die op de dansvloer staat te wachten. Vanachter een tafeltje met een paars kleed komt een man in een strak gesneden wit pak. 'Een gemiste kans' denk ik dan meteen. Want als een man een goede danser is, dan wil ik dat lijf zien bewegen! Heel veel Argentijnen zie ik op filmpjes in pakken dansen - doodzonde! Ik weet best wel dat dat de cultuur is, de stijl van de tango, dat dat misschien 'typisch Argentijns' is, maar hoe zit dat dan met die Argentijnse vrouwen? Die willen toch ook wel wat zien? Kunnen die pakken niet afgeschaft worden? Een man in een pak wordt door dat pak haast automatisch het decor voor de vrouw waarmee hij danst. In dit filmpje een wit decor voor een vrouw in een zwarte laagjesjurk.

Dat was niet het eerste wat ik dacht of wat mij opviel. Ik zat naar die man te kijken, naar hoe hij vanachter dat tafeltje komt, hoe hij naar die vrouw loopt, hoe hij als een border collie om die vrouw heen loopt met soepele, veerkrachtige passen, met de focus van een roofdier. Als een man zó op mij afkomt om met mij te dansen, dan denk ik dat ik de rest van mijn leven geen andere danspartner meer hoef. Al moet ik er wel bij vermelden dat die vrouw, ene Marai Kojayan, ook super danst! Maar het zijn vooral de voeten, de passen van die Yerpun Castro waar ik naar blijf kijken.

Van de salsa weet ik dat het niet alleen om de voetbeweging an sich gaat. In de salsascene zie je dat veel van de voetbewegingen die Cubanen vaak ter plekke verzinnen, gestandaardiseerd worden en als verplichte kost aan salsadansschoolleerlingen worden voorgeschoteld. Dat heeft er ook mee te maken dat Cubanen in een machocultuur de salsa met de paplepel ingegoten krijgen terwijl Nederlanders na hun twintigste het in één, twee uurtjes per week moeten leren. Wat Cubanen spelenderwijs leren, leren wij hier van Beginners 1 tot en met Vergevorderd 3. Ik zie op salsaparty's veel mannen bewegingen maken waarvan ik mij met veel moeite kan voorstellen dat het ooit stevige, viriele machobewegingen zijn geweest, maar die in de Nederlandse uitvoering ronduit nichterig zijn. Al die shines en moves, ik ken niet veel Nederlandse mannen die door die bewegingen méér man worden (eerder het tegenovergestelde, denk ik). Volgens mij komt dat omdat de buitenkant, de beweging, wordt gekopieerd los van de binnenkant. Om geloofwaardig machobewegingen te kunnen maken moet je misschien eerst een beetje macho worden.

Hetzelfde zie ik nu in dit tangofilmpje. Die Yerpun Castro heeft van die voetbewegingen die op zichzelf met wat moeite best wel zijn te leren. Maar die gepassioneerdheid, ik denk niet dat veel Nederlanders dat voor elkaar zullen krijgen. Op dit filmpje zie ik eindelijk dat tango een Zuid-Amerikaanse dans is. ‘Tango, dat is corázon’ zei Ernesto, mijn Cubaanse salsaleraar, laatst terwijl hij zijn vlakke hand op zijn borstkas legde, op de plek waar zijn hart zat, ‘dat heeft niets te maken met de tango zoals die hier in Groningen wordt gedanst’.

Ondertussen heb ik de rest van de website van Yerpun Castro ook maar eens bekeken. Vooral de spirituele benadering van tango spreekt mij erg aan: Over dat tango eigenlijk een beknopte versie is van het leven, en dat tango gaat over contact maken met de ander en over wie je zelf bent. Het mooiste vind ik nog wel dat hij als muzikant ontdekte dat zijn lichaam óók een instrument is waarmee hij de muziek tot uitdrukking kan brengen. Dat sluit aan bij mijn eigen opvatting dat je bij dans de muziek zichtbaar maakt, dat muziek dansen met geluid is.

De hele maand november heb ik gezocht naar een danspartner voor één van deze workshops - of desnoods voor alle workshops in het geval er alleen nog maar een hele fanatieke loslopende danspartner te krijgen was. Maar ik kon geen man vinden. De full-embraze-leerlingen van Bettie hadden zich natuurlijk allang allemaal paarsgewijs ingeschreven en degenen die dat niet hadden gedaan konden dat weekend niet of gingen niet. Toen ik helemaal aan het eind van de rit vorige week mijn beklag deed bij de Trompettist, bood die spontaan aan om met mij een workshop te gaan doen. Ik had hem niet gevraagd omdat hij half-open danst. Maar de Trompettist zei met een grijns dat hij er geen bezwaar tegen had om wat dan ook full-embraze met mij te doen (?!). En toen Bettie dat ook niet had, kon ik mij dan eindelijk inschrijven. De workshops zijn aanstaande zaterdag en zondag al, het wordt een bijzonder weekend!