Kruispas in Spijkerbroek 08

Helemaal onverwacht is daar dan ineens de laatste les. De weken zijn voor mijn gevoel omgevlogen. Ik kijk met verbazing terug op de tijd die achter mij ligt. Nog één les te gaan en dan ben ik geen Absolute Beginner meer, maar een tangodanser die het al een beetje kan, een BDB-er (Beheerst De Basis). Laatste les of niet, ik ben moe en zie er als een berg tegenop. Laatste lessen vind ik nooit leuk, wat er ook altijd georganiseerd wordt om de afsluiting een feestelijk tintje te geven: Apekooi bij gymnastiek, uit Godfried Bomans voorlezen bij wiskunde, spetterende eindfeesten. Ik wil gewoon doorlessen tot ik er zat van ben en alle leuke mensen van de cursus zolang mogelijk om mij heen houden. Maar dat zit er helaas niet in. Zucht.

Daar komt nog bij dat ik tussen de éénnalaatste les en deze les een belangrijke 'ontdekking' heb gedaan: Tot nu toe heb ik de ocho bij de tango altijd uitgevoerd als een salsafiguurtje: de man zet een figuurtje in en de vrouw voert het uit. “De man bepaalt wat er gedaan wordt, de vrouw bepaalt hoe het gedaan wordt” zegt Francoise altijd. Bij salsa anticipeer je op de figuren: Je ‘spot’ de handen van de man omdat die een aanwijzing zijn voor wat er gaat komen. Als hij het figuurtje heeft ingezet, voer je die als vrouw redelijk zelfstandig uit. Bij de tango doe je niets zelfstandig, anticiperen is zelfs uit den boze! “Als vrouw kun je maar beter niks weten” heb ik Inez meerdere keren horen zeggen. Zelfs die prachtige zwiepen en schoppen van de vrouw worden door de man aangegeven. Een man zet een ocho in maar kan die op alle momenten op heel veel verschillende manieren onderbreken. Het is toch werkelijk ongelofelijk hoe ik, met mijn feministische verleden, telkens weer in zulke man-afhankelijke situaties verzeild raak. Het is een ontdekking waar ik anderhalve dag flink chagarijnig om was.

Het wordt een stroeve laatste les. Ik haal alle figuren door elkaar, schop diverse sandwiches aan de kant en raak steeds meer uit balans. Hoe vaker de Hogelander tegen mij zegt dat ik beter moet volgen, hoe kwader ik word en hoe slechter ik voel wat hij aangeeft. Alsof er iets in mij zit dat de kont tegen de kribbe keert: ik ben letterlijk onbestuurbaar. Hoe meer ik mijn best doe, hoe beroerder het gaat. Als de Hogelander dan ook nog geïrriteerd vraagt waar ik zit met mijn gedachten, hou ik het voor gezien en ga in het halletje zitten. Wat een ellendige laatste les!

Na de les zitten we beneden in het Herenhuys de frustraties weg te drinken, in een poging om weer in de stemming te komen. We zouden tenslotte samen naar Ocho de Mayo gaan. Maar de Hogelander heeft helemaal geen zin meer om nog verder (met mij) te dansen. Ik nip teleurgesteld aan m'n cappuccino. Die geweldige tangocursus van mij dooft als een nachtkaars uit. Ik besluit om toch, in m'n eentje, naar Ocho de Mayo te gaan. Uiteindelijk heb ik al twee dansen gereserveerd bij de engel die vanavond in Ocho achter de bar staat. “Maar dan moet je wel vroeg komen” zei hij, “want het wordt erg druk vanavond”.

In Ocho is het inderdaad erg druk. Ik zie veel mensen die ik nog niet eerder heb gezien en ik hoor mensen engels spreken. Ik ga aan de bar hangen en maak een praatje met de engel. Hij vertelt dat hij vier tangocursussen volgt, bij alle vier tangodansscholen in Groningen, met vier verschillende danspartners, die er nu alle vier mee ophouden. “Ik was in het begin heel erg bang dat ze jaloers op elkaar zouden worden” zegt de engel, “maar ze komen niet vaak op salons, dus dat valt allemaal heel erg mee”. Opeens fluistert hij opgewonden: “Daar staat hij!” en hij knikt met z'n hoofd in de richting van de dansvloer. Daar staan heel veel mannen die ik nog nooit heb gezien. “Wie bedoel je?” vraag ik. De engel kijkt geschokt. Hoe kan ik dat nou vragen! Weet ik dan niet dat Fernando Lores in de stad is om workshops te geven? En nu staat die fameuze Argentijn drie meter van ons verwijderd! Ik zie een man met zwart haar die ooit nog wel eens een keer gecast zal worden voor de hoofdrol in een film over Jezus. De engel is nog niet uitgesproken of de Argentijn gaat dansen. Ik zoek een plaatsje langs de kant en ben helemaal klaar voor het schouwspel.

Ik zie de Argentijn met verschillende danspartners een aantal keren voorbij komen. Maar hoe ik ook kijk, ik kan niet zoveel bijzonders aan zijn manier van dansen zien. Het is eerder het omgekeerde: ik zie haast niks, de Argentijn lijkt zich niet erg uit te sloven. “Wat is hier nou zo bijzonder aan?” vraag ik aan de man naast mij. Ook die kijkt mij geschokt aan en denkt dat ik een grapje maak. Dan legt hij uit dat Fernando Lores een minimalistische stijl van dansen heeft met als credo ‘alles wat links kan, kan ook rechts’. Ja, uiteraard, dat kan bij salsa ook. Ik doe heel erg mijn best om dat alles terug te zien in de tango van de Argentijn, maar vooralsnog zie ik het bijzondere er niet aan af; 'minimalistisch' lijkt een synoniem van ‘ingetogen’ en ‘klein’.

Er zijn veel mensen naar Groningen gekomen, speciaal voor de workshop van de Argentijn. Ik mag dan m'n twijfels hebben over of tango wel een geschikte dans voor mij is, ik voel mij in het tangocircuit thuis als een vis in het water. Het leukste is nog wel dat ik een vrouw spreek die een zelfgemaakte jurk draagt. De mannen zijn de galantheid zelve. Ze dansen of ze zijn druk in de weer met het regelen van drankjes voor hun dame. Een bodempje witte wijn wordt naar een dame gebracht om te proeven of de wijn wel zoet genoeg is. Een man staat met een stuurs gezicht verse takjes munt te soppen in een glas heet water - “het lijkt verdorie wel andijvie” - en even later vraagt hij met een grijns op zijn gezicht om een blender.

De engel vraagt op een gegeven moment of ik wil dansen. Ik had mij eigenlijk al voorgenomen om vanavond niet meer te dansen omdat het vandaag niet echt mijn dag lijkt te zijn. “Ik ben moe” aarzel ik eerst. “Maar ik heb wel zin” zeg ik dan. En dan geschiedt het wonder, zonder dat de Argentijn er aan te pas komt: Ik dans heerlijk, ik voel mij licht en ergens diep in mij begint er iets te zingen; de tangohemel is weer eventjes heel dichtbij. “Je moet zoveel mogelijk mannen uitproberen” zegt de engel na het dansen tegen mij. Ik stribbel tegen, zeg dat ik daar mijn hele leven al mee bezig ben. Ik heb ook niet het gevoel dat ik deze avond zoveel te bieden heb. Maar later op de avond stap ik dan toch op mannen af en vraag ze ten dans. En leer zo de laatste les van de beginnerscursus: tango is geen salsa want er weigerde geen één!